cos

Festiwal ORGANy PLUS+ Jesień 2018

27 września 2018 00:00

Map Unavailable

Data:
27/09/2018 - 07/10/2018
Wydarzenie całodniowe


Opis wydarzenia:

Festiwal ORGANy PLUS+ Jesień 2018

 

Szanowni Państwo,

Stało się. Po siedemdziesięciu pięciu latach od zakończenia drugiej wojny światowej, po piętnastu latach starań i dziesięciu latach wytężonych prac konserwatorskich i organmistrzowskich,  po raz pierwszy  w tym roku podziwiamy pełne możliwości brzmieniowe zrekonstruowanego instrumentu we franciszkańskim kościele pw. Św. Trójcy na gdańskim Starym Przedmieściu. 

Tak się szczęśliwie złożyło, że rok 2018 to także jubileusz czterechsetlecia powstania tych niezwykłych organów. 

Czwarty już festiwal ORGANy PLUS+  daje nam szansę świętowania i posłuchania pięknej muzyki rozbrzmiewającej z jedynego w Polsce muzycznego Lektorium, w niezmienionej od 500 lat gotyckiej akustyce, w sposób nieosiągalny nigdzie indziej. Podobnie, jak w zeszłym roku dźwięki z różnych zakątków Europy będą się rozchodzić w tej przestrzeni na wiosnę i jesienią.  Podobnie, jak w zeszłym roku artyści przygotowali dla nas specjalne , dedykowane temu miejscu i instrumentowi programy. Podbnie, jak w zeszłym roku gwarantujemy najwyższy poziom wykonawczy i swoistą podróż w czasie do osiemnastego, siedemnastego, a nawet szesnastego stulecia. Jednak po raz pierwszy wykorzystujemy pełnię możliwości brzmieniowych organów – wszystkie czterdzieści pięć głosów organowych …i nie tylko.

Festiwal ORGANy PLUS+ artystycznie nawiązuje do idei rekonstrukcji. Koncerty, na które Państwa zapraszam, tylko z nazwy są wydarzeniami, do których przyzwyczaiły nas sale koncertowe. W rzeczywistości są artystycznym eksperymentem, próbą odtworzenia nie tylko samej muzyki w kształcie jak najbardziej zbliżonym do pierwowzoru, ale również próbą odtworzenia tradycji słuchania i sytuacji muzycznej, które miały miejsce w dawnym Gdańsku. Muzyka organowa będzie rozbrzmiewać w szerokim kontekście innych instrumentów, zespołów instrumentalnych i wokalnych. W pełnej krasie, w pełnym blasku.

Edycja jesienna festiwalu rozpocznie się nietypowo  w czwartek, 27 września, za to od muzycznego trzęsienia ziemi, od Wielkiej Mszy h-moll Jana Sebastiana Bacha. To dzieło o wyjątkowej randze w kulturze Europy zostanie wykonane w Gdańsku poraz pierwszy w oparciu o międzynarodową współpracę gdańskiego zespołu Goldberg Baroque Ensemble z renomowanym chórem Internationale Chorakademie Lübeck pod dyrekcją Rolfa Becka. Solistami będą znakomici młodzi artyści ze Słowacji, Brazylii i Niemiec Tereza Malickayova – Sopran, Lucia Duchonova – Mezzosopran, Ian Spinetti – Tenor oraz Yannick Debus – Bassbariton, solową partię rogu naturalnego zagra Wilhelm Bruns, a na pozytywie będzie towarzyszył Maros Klatik. To jest historyczne wydarzenie współpracy polsko-niemieckiej, które swoim patronatem objęła Konsul Generalna Republiki Federalnej Niemiec, Pani Cornelia Pieper. Po tym wydarzeniu będziemy z pewnością potrzebować kilka dni, aby ochłonąć.

Jak w dobrym thrillerze po trzęsieniu ziemi napięcie musi wzrastać, tak więc w kolejnym koncercie po trzydniowej przerwie, w poniedziałek 1 października zaproponujemy Państwu premierę w wykonaniu artystów z Krakowa z zespołu Ensemble Hildebrandt 1719 pod kierunkiem wybitnego organisty młodego pokolenia – Krzysztofa Urbaniaka, którzy specjalnie na nasz festiwal przygotowali program z polską muzyką liturgiczną drugiej połowy siedemnastego wieku zatytułowany – Między Warszawą a Gdańskiem.  

Koncert 2 października ma tytuł + obój. Elżbieta Karolak – utytułowana organistka, profesor Akademii Muzycznej w Poznaniu i jej córka – Madgalena Karolak, oboistka współpracująca z zespołami Il Giardino Armonico, Ensemble Matheus, Accademia Bizantina, Il Complesso Barocco, Il Pomo d’Oro, Capella Cracoviensis, Concerto Copenhagen czy Capella Reial de Catalunya  przygotowały program , który same zatytułowały – Piękne i nieznane złożony z mało znanych dzieł organowych i kameralnych XVII i XVIII wieku Ch. Schaffratha, C.Ph.E. Bacha, księżniczki Amalii, J.W. Hertla. Ramą tych kompozycji będzie na początku niezwykle rzadko wykonywany  cykl wariacji J.U. Steigledera  Daβ Vatter unser (1927) stanowiący  historyczny ukłon złożony epoce, w której powstał instrument M. Friese oraz na końcu znane Preludium g-moll D. Buxtehude BuxWV 148 i jeden z cyklu 18  lipskich chorałów  J.S. Bacha, BWV 667. Kolejnego dnia, w środę 3 października zaprezentuje się nam dwoje artystów drezdeńskich – Holger Gehring – organy i Elisabeth Holmer – mezzosopran. To oczywiście nie przypadek, że w trakcie koncertu usłyszymy dzieła twórców związanych z Dreznem za czasów saskich, jednak ważnym kontrapunktem dla tej spuścizny  będą dzieła muzyczne poświęcone trudnemu losowi kobiety. Koncert będzie nosił więc podtytuł – Madonna (im)maculata – kobieta (bez) skaz(ana). W czwartek 4 października spotkamy się z jedną z najwybitniejszych badaczek twórczości organowej Bacha, a jednocześnie wybitną organistką, kompozytorem, karylionerem i improwizatorem – Pamelą Ruiter Feenstra, która specjalnie na nasz festiwal przygotowała program złożony z dzieł muzycznych Franza Tundera, którego kompozycje znajdują się w zbiorach biblioteki katedralnej w Pelplinie. To będzie z pewnością niesamowity wieczór z  oryginalną muzyką, która rozbrzmiewała być może również i w Gdańsku w siedemnastym wieku. Dzięki współpracy z Akademią Muzyczną, a także z Muzeum Historycznym Miasta Gdańska studenci będą mieli okazję pracy z amerykańską muzykolog, a mieszkańcy Gdańska usłyszą ją jeszcze w koncertach na gdańskich dzwonach. W piątek 5 października dominować będzie muzyka Bacha. Tytuł koncertu – Bach vs. Pergolesi – zdradza jednak, że nie będzie to taki zwykły koncert, bo zaprezentujemy dzieła, które pod jego nazwiskiem sa zapisane, ale które sam Bach przepisał od innych kompozytorów, dodając tam i ówdzie trochę od siebie. Podtytuł – Mistrzowskie transkrypcje – podpowiada nam, że także i taki geniusz , jak kantor lipski posiłkował się czasami twórczością innych kompozytorów. Kantatę  Tilge, Höchster, meine Sünden  BWV 1083  zaprezentują nam muzycy zespołu Scepus Ensemble oraz solistki Katarzyna Wiwer i Helena Poczykowska . Przedostatni koncert przeniesie nas w regiony, których w tym roku jeszcze nie odwiedzaliśmy – do Holandii. Wystąpi dwóch artystów z Groningen – Peter Westerbrink i Jankees Braaksma, którzy zagrają na dwóch instrumentach, kojarzących się mocno z kulturą holenderską – organach i fletach prostych, zaprezentują repertuar oczywiście także holenderski. Mam nadzieję, że po tym koncercie wszyscy obecni będą mogli zrozumieć, na czym polega specjalna rola tych dwóch instrumentów w kulturze niderlandzkiej.

Ostatni koncert, w niedzielę 7 października przyniesie nam moc premierowo wykonanej muzyki renesansu. Jan z Lublina, prawdopodobny autor wielu kompozycji, a na pewno też kopista pozostawił po sobie drugi największy zbiór muzyki na instrumenty klawiszowe w szesnastym stuleciu (po tabulaturze watykańskiej). Z tego zbioru znane i grywane bywają tańce, ale większość repertuaru stanowią utwory liturgiczne, które świadczą o wysokiej kulturze muzyki sakralnej w Polsce Jagiellonów. Wraz z Agnieszką Budzińską-Bennett, która mieszka i wykłada w szwajcarskiej Schola Cantorum Basiliensis oraz Scholą Cantorum Katedry Muzyki Kościelnej Akademii Muzycznej w Gdańsku spróbujemy dla Państwa odtworzyć obszerne fragmenty liturgii, jaka była wykonywana w polskich kościołach w owym czasie. Będzie to pierwsza znana mi próba przywrócenia w naszym kraju tego dziedzictwa muzyki polskiej. Czeka na nas z pewnością dużo emocji i niespodzianek.  A jeśli ktoś chciałby pogłębić swoją wiedzę i umiejętności, będzie miał ku temu okazję w trakcie Międzynarodowej Konferencji Organologicznej – Musica Sacra – Ars Organisandi oraz warsztatów gry na organach, karylionie, improwizacji i śpiewu gregoriańskiego, które udało nam się zorganizować we współpracy z gdańską Akademią Muzyczną.

Światowej sławy wykonawcy, oryginalne dawne instrumenty, dawne techniki wykonawcze, nie zmieniona od stuleci akustyka gotyckiego kościoła Św. Trójcy, oryginalne umiejscowienie muzyków na jedynym w Polsce Lektorium, wreszcie muzyka nie słyszana gdzie indziej w Polsce sprawią, że wejdziemy w sytuację uczestnika wydarzeń muzycznych z przed wieków. Pomagać nam w tym będą komentarze i wprowadzenie Piotra Matwiejczuka – polskiego muzykologa, redaktora Polskiego Radia które wysłuchamy w trakcie koncertów.

Pozwólmy sobie na krótką podróż w czasie!

Zapraszam do Gdańska! Zapraszam do kościoła Św. Trójcy!

Andrzej Szadejko

 

 

Szczegółowy program i informacja o wstępie na poszczególne wydarzenia: organyplus.com

Partner wydarzenia: Akademia Muzyczna w Gdańsku